هر روز با یک دعا از امام سجاد
. الحمدلله علي ماعرَّ فَنا مِن نفسِهِ و اَلْهَمَنا من شُكرِهِ.(دعاي 1)
ستايش مخصوص خداست چرا كه بهرهاي از معرفت خود را به ما ارزاني فرمود و از نعمت شكر خويش به ما الهام فرمود.
سپاس خدائى را كه اول است بى آنكه پيش از او اولى باشد، و آخر است بى آنكه پس از او آخرى باشد خدائى كه ديدههاى بينندگان از ديدنش فرو مانده و انديشه هاى توصيف كنندگان از وصفش عاجز شده اند. آفريدگان را به قدرت خود پديده آورده، و ايشان را بر وفق خواست خود اختراع فرموده، آنگاه در طريق اراده خود روان ساخته و در راه محبت خود برانگيخته، در حالى كه از حدى كه بر ايشان تعيين نموده قدمى پيش و پس نتوانند نهاد، و براى هر يك از ايشان روزى معلوم مقسومى قرار داده: هر كه را فزونى داده، كاهندهاى را نيروى كاستن آن نه. و هر كه را كه را كاستى داده افزايندهاى را قدرت افزون بر آن نيست سپس براى او در زندگى مدت معلومى تعيين كرده و پايان معينى قرار داده كه با روزهاى عمر خود بسوى آن گام بر مىدارد و با سالهاى زندگيش به آن نزديك مىشود، تا چون به پايان مدتش رسيد و پيمانه عمرش را پر كرد او را به طرف ثواب سرشار يا عقاب وحشتبار خود فرا كشد، و به آئين عدالت كسانى را كه بدى كردهاند به عمل خود و آنان را كه نيكوئى كردهاند به نيكى جزا دهد.
منزه است نامهاى او و پياپى است نعمتهاى او، از كرده خود مسئول نيست و ديگران مسئولند.
اللَّهُمَّ إِنَّکَ کَلَّفْتَنِی مِنْ نَفْسِی مَا أَنْتَ أَمْلَکُ بِهِ مِنِّی، وَ قُدْرَتُکَ عَلَیْهِ وَ عَلَیَّ أَغْلَبُ مِنْ قُدْرَتِی، فَأَعْطِنِی مِنْ نَفْسِی مَا
یُرْضِیکَ عَنِّی، وَ خُذْ لِنَفْسِکَ رِضَاهَا مِنْ نَفْسِی فِی عَافِیَةٍ.
خدایا، مرا در اصلاح نفسِ خویش به کاری فرمان دادهای که خود در انجام دادن آن از من تواناتری، و قدرت تو بر آن کار و بر من، از قدرت من افزونتر است. پس مرا چنان نیرویی ده که با آن به کاری مشغول شوم که تو را از من خشنود میسازد، و خشنودی خود را در حال تن درستی [نه در گرفتاری و سختی] از من بخواه.
ای كسى كه شگفتىهاى عظمتت پايان نمىپذيرد بر محمد و آلش رحمت فرست و ما را از جدال در عظمت بازدار.و اى كسى كه مدت پادشاهيت به آخر نمى رسد، بر محمد و آلش رحمت فرست. و گردنهاى ما را از بند عقاب خود آزاد ساز.
و اى كسى كه خزانه هاى رحمتت فنا نمى پذيرد بر محمد و آلش رحمت فرست و براى ما در رحمت خود بهره اى بر قرار كن.
و اى كسى كه ديدگان از ديدنت فرو مى مانند، بر محمد و آلش رحمت فرست، و ما را به ساحت قرب خود نزديك ساز.
و اى كسى كه در برابر قدر و منزلتت قدرها و منزلتها خوار و بى مقدار است، بر محمد و آلش رحمت فرست و ما را نزد خود گرامى دار.
و اى كسى كه اسرار اخبار در نظرت آشكار است، بر محمد و آلش رحمت فرست، و ما را نزد خود رسوا مساز.
خدايا به بركت بخشش خود ما را از بخشش بخشندگان بىنياز فرما، و با پيوستن خود ما را از وحشت كسانى كه از ما مى برند نگهدار. تا با وجود بخشش تو به در ديگرى روى نياوريم و با وجود احسان تو از احدى نهراسيم
اي کسي که شگفتيهاي عظمتت پايان نميپذيرد بر محمّد و آلش رحمت فرست و ما را از جدال در عظمت بازدار.
و اي کسي که مدت پادشاهيات به آخر نميرسد، بر محمّد و آلش رحمت فرست.
و گردنهاي ما را از بند عقاب خود آزاد ساز.
و اي کسي که خزانههاي رحمتت فنا نميپذيرد بر محمّد و آلش رحمت فرست و براي ما در رحمت خود بهرهاي بر قرار کن.
و اي کسي که ديدگان از ديدنت فرو ميمانند، بر محمّد و آلش رحمت فرست، و ما را به ساحت قرب خود نزديک ساز.
و اي کسي که در برابر قدر و منزلتت قدرها و منزلتها خوار و بيمقدار است، بر محمّد و آلش رحمت فرست و ما را نزد خود گرامي دار.
و اي کسي که اسرار اخبار در نظرت آشکار است، بر محمّد و آلش رحمت فرست، و ما را نزد خود رسوا مساز.
خدايا به برکت بخشش خود ما را از بخشش بخشندگان بينياز فرما، و با پيوستن خود ما را از وحشت کساني که از ما ميبرند نگهدار. تا با وجود بخشش تو به در ديگري روي نياوريم و با وجود احسان تو از احدي نهراسيم.
خدايا پس بر محمّد و آلش رحمت فرست، و به نفع ما تدبير فرماي و بر ضرر ما تدبير منماي، و مکر خود را درباره دشمنان ما قرار داده و متوجّه ما مساز و ما را پيروزي ده و ديگران را بر ما پيروز مگردان.
خدايا بر محمّد و آلش رحمت فرست، و ما را از خشم خود نگاهدار و به لطف خود حفظ کن و به سوي خود رهبري نما و از خود دور مگردان. زيرا هر که را که تو نگاه داري سالم ميماند، و هر که را که تو هدايت کني دانا ميشود و هر که را تو مقرّب سازي غنيمت ميبرد.
خدايا بر محمّد و آلش رحمت فرست، و ما را از تندي و سختي مصائب روزگار و شرّ دامهاي شيطان و تلخي قهر سلطان نگاهدار.
خدايا همانا که بينيازان به فضل قوت تو بينياز ميشوند، پس بر محمّد و آلش رحمت فرست و ما را بينياز کن، و همانا که عطاکنندگان از مازاد عطاي تو ميبخشند، پس بر محمّد و آلش رحمت فرست و دست عطا به جانب ما بگشاي.
و همانا که راه يافتگان در پرتو نور ذات تو راه مييابند، پس بر محمّد و آلش رحمت فرست و ما را رهبري نماي .
خدايا هرکه را تو ياري دهي خوار ساختن خوارکنندگان به او زيان نرساند و هر که را تو عطا کني امساک ممسّکان از او نکاهد. و هر که را تو هدايت کني گمراه ساختن گمراه کنندگان از راه نبرد. پس بر محمّد و آلش رحمت فرست.
و ما را به قوت خود از شرّ بندگانت بازدار، و به عطاي خويش از غير خود بينياز فرماي و در پرتو ارشاد خود به راه حق رهسپارساز.
خدايا بر محمّد و آلش رحمت فرست، و سلامت دلهاي ما را در يادکردن عظمت خود و آسايش بدنهامان را در شکر نعمت خود و چربزبانيمان را در توصيف عطاي خود قرار ده.
خدايا بر محمّد و آلش رحمت فرست، و ما را از دعوت کنندگانت که به سوي تو دلالت ميکنند و از خاصّانت که نزد تو اختصاص يافتهاند قرار ده، اي مهربانترين مهربانان.
خدايا، هر كس به غير تو اميد و اطميناني داشته باشد، اعتماد و اميد من در همهي كارها به توست. پس براي من چيزي را مقدّر كن كه سرانجامش از همه نيكوتر است، و مرا از فتنههاي گمراه كننده رهايي بخش، اي مهربانترينِ مهربانان.
و خداي تعالي درود فرستد بر سرور ما محمد، فرستادهي برگزيده ي خدا، و خاندان پاكيزهي او.
لا حَوْلَ لى وَلا قُوَّةَ اِلاَّ بِقُدْرَتِكَ، وَلا نَجاةَ لى مِنْ مَكارِهِ الدُّنْيا اِلاَّ
جنبش و نيرويى براى من نيست جز به نيروى تو و راه نجاتى از گرفتاريهاى دنيا ندارم جز
بِعِصْمَتِكَ، فَاَسْئَلُكَ بِبَلاغَةِ حِكْمَتِكَ، وَنَفاذِ مَشِيَّتِكَ، اَنْ لا تَجْعَلَنى
نگهدارى تو پس از تو مىخواهم به حكمت رسايت و به مشيت جارى و گذرايت كه مرا تنها در معرض
لِغَيْرِ جُوْدِكَ مُتَعَرِّضاً، وَلا تُصَيِّرَنى لِلْفِتَنِ غَرَضاً وَكُنْ لى عَلَى
جود و بخشش خود درآورى و هدف تيرهاى بلا و آزمايش قرارم ندهى و مرا در پيروزى
الْأَعْدآءِ ناصِراً، وَعَلَى الْمَخازى وَالْعُيُوبِ ساتِراً وَمِنَ الْبَلاءِ واقِياً،
بر دشمنان يارى كنى و رسوائيها و عيوبم را بپوشانى و از بلا محافظتم كنى
وَعَنِ الْمَعاصى عاصِماً بِرَأْفَتِكَ وَرَحْمَتِكَ يا اَرْحَمَ الرَّاحِمينَ.
و از گناهان نگاهم دارى به مهر و رحمتت اى مهربانترين مهربانان
به خاطر پاک دامنی دیده از ناروای آنان بربندم و از سر فروتنی با ایشان به نرمی رفتار کنم، و دلسوز بلادیدگانشان باشم.
در نبودشان دوستی آنان را در قلبم آشکار نمایم و از سر خیرخواهی بقای نعمت را برای آنان دوست بدارم. هر چه را برای خویشان خود می خواهم، برای آنان نیز بخواهم، و هر حقی را که برای نزدیکان خود نگه می دارم، برای آنان نیز بخواهم. (3) الهی امین
1. خدايا سه خصلت مرا از تو باز مى دارد، و يك چيز مرا در آن ترغيب مى كند.
2. باز مى دارد فرمانى كه تو دادى و من در اطاعت كندى نمودم، و و آن كه كه نهى كردى و من سوى آن شتافتم، و نعمت بخشيدى و من در سپاسگزارى آن كوتاهى كردم.
3. و مرا در مسئلت از تو ترغيب ميكند، تفضل تو بر كسى است كه به روى به تو آورد، و به گمان نيكو سوى تو آمد، چون هر احسانى كه از تو رسد افزون از استحقاق بندگان است و همه نعمت هاى تو بى علت و سبب.
4. اينك من به درگاه عزت تو مانند بنده فرمانبردار و ذليل ايستاده و مانند مردم مستمند و بى چيز با شرمسارى از تو مسئلت مى كنم.
5. اقرار دارم در هيچ حال از نعمت تو خالى نبوده ام و با احسان فراوان تو هرگز از نافرمانى سالم نمانده ام.(47)
6. آيا اقرار من به بدى عمل مرا سود خواهد داد و اعتراف من به زشتى كردار مرا نجات خواهد بخشيد؟ آيا در اين مقام شايسته است خشم خود را بر من واجب شمرى؟ و در هنگام دعاى من غضب تو مرا فرو گيرد؟
7. اى خداوند پاك چون كه درِ توبه را بر من گشوده اى، از تو نوميد نشوم، بلكه مانند بنده خوار ستمكار بر خود كه حرمت خداوند و مالك را نگاه نداشته.
8. و گناهانش بسيار بزرگ است و روزگار عمرش گذشته است، چندان كه نگاه مى كند هنگام كار كردن به سرآمد و مدت زندگى به آخر رسيده، و يقين داند كه از عقاب تو راه نجات نيست و از خشم تو گريزگاه ندارد، سوى تو بازگشته، روى به تو آورده و به اخلاص توبه كرده با دلى پاك در خدمت تو ايستاده و به صداى گرفته و آهسته تو را مى خواند.
9. به فروتنى پيش تو خم گشته، و سر به زير افكنده، و پشت دو تاه كرده، و ترس پاهاى او را به لرزه در آورده است.(48)و اشك چشم دو گونه او را فرو گرفته، مى گويد:كه اى مهربانترين مهربانان، اى بخشنده ترين كسى كه خواهندگان پيوسته قصد تو مى كنند، اى مهربانترين كسى كه آمرزش طلبان گرد خانه تو مى گردند، اى كسى كه مهر تو از كين تو افزون تر است، و خشنودى تو از خشمت بيش تر.
10. اى كسى كه به در گذشتن گناهان خلق حق شكر خود را بر آن ها ثابت گردانيدى، و اى كسى كه بندگان را به پذيرفتن توبه عادت داده اى ، اى كسى كه عمل زشت و فاسد آنان را به سبب پيشمانى به صلاح آوردى، اى كسى كه به اندك عمل از ايشان خرسندى و نيكى كم را به ثواب بسيار پاداش مى دهى، اى كسى كه اجابت دعاى آنان را بر خود حتم كردى، و آنان را به پاداش نيك به فضل خود نويد دادى.
11. گناهكارترين كس نيستم كه نافرمانى كرده و تو آمرزيده اى و سزاوارترين مردم به سرزنش نيستم كه از كردار خود عذر خواسته و تو پذيرفتى و ظالم ترين كس نيستم كه توبه كرده و تو به سوى او بازگشتى.
سپاس خدایی را که اول است بی آنکه قبل از او اولی باشد و آخر است
بدون اینکه پس از او آخری باشدخدایی که چشم بینایان از دیدنش ناتوان
و فکرتوصیف کنندگان از وصف او عاجز است به دست قدرتش مخلوقات را
آفریدوبه خواست خود آنها را صورت بخشیدآنگاه آنها را در مسیر اراده ی
خویش قرار داد ودر جاده ی محبت خویش روانه کرد.