معرفی شهر هفشجان*مهد تمدن 9400 ساله*
معرفی شهر هفشجان*مهد تمدن 9400 ساله*
برگرفته از کتاب جهان بین اثر حسین رستمی هفشجانی=
شهر هفشجان-مهد تمدن 9400 ساله-دارالمومنین ایران-پایتخت صنعتگران ایران و دیار شهیدان صنعتی کشور-پایتخت الیماییان
شهر هفشجان در 15 کیلومتری جنوب غربی شهرکرد،115 کیلومتری اصفهان و در دامنه ی رشته کوه زیبا و استوار جهان بین واقع شده است.این شهر با جمعیتی در حدود 42000 نفر سومین شهر بزرگ و پرجمعیت استان چهارمحال و بختیاری محسوب می گردد..هفشجان در مختصات جغرافیایی 50 درجه و 47 دقیقه طول شرقی و 32 درجه و 13 دقیقه عرض شمالی،در ارتفاع 2058 متر از سطح دریا و از نظر موقعیت استقرار در دشت هفشجان چهارمین دشت وسیع استان(با 8200 هکتار مساحت) قرار دارد.
شهر هفشجان دارای تاریخچه و پیشینه ای کهن است،و از این رو دارای جایگاهی سترگ در تمدن های کهن.از روی آثار پراکنده بر دشت هفشجان که بی شک وسیع ترین گستره ی تاریخی شناسایی شده در منطقه زاگرس است.خاصه به دلیل پیدایش قدیمی ترین نمونه های و نیز ابزارهای سنگی ابتدایی مورد استفادهی انسان های اولیه،قدمت سکونت در آن به ادوار پیش از تاریخ یا دوره نوسنگی بر میگردد.
از جمله تپه و خرابه های قلعه دشتده جنوب شرقی هفشجان بنام هوشگان یا هوشنگیان که به پادشاهان پیشدادای منتسب می شود و خطوط عیلامی دامنه کوه و تپه ی اسکندری در طرف مغرب شهر( S12 ملقب به زیگورات اسکندری)،کتیبه ی نیمه تصویر نگاری گرنوشته یا پیکتوگرام،بقایای تپه ی شهر کهنه،قبرستان بی نظیر بزلر،شیر های سنگی پارک معلم و مسجد تاریخی معاصر محمد رسول الله یا خلجاء و ... نشانه های بارزی از پیش از تاریخ تا کنون است.
مهم ترین آثار تاریخی متعلق به دوران نوسنگی یا پیش از تاریخ در این شهر مجموعه تپه های(چغات های) اسکندری می باشد،که مهم ترین محوطهی تاریخی از دوران پیش از تاریخ در استان چهارمحال و بختیاری و منطقه ی زاگرس می باشد و نشان از اولین شکل استقرار دائمی انسان در این حوزه می باشد و با توجه به آثار آن از شکل گیری تمدنی کهن به صورت یک دولت شهر در برهه ای از زمان حکایت دارد.
بقایای تپه ی شهر کهنه نیز که در شمال باختری شهر واقع شده است نیز مربوط به دوران پیش از تاریخ است اما امروزه بروی تاسیسات و ساختمان ها قرار گرفته و محو شده است اما همچنان این محوطه نیز بیانگر آثار تاریخی فراوانی می باشد و همچون محوطه ی تپه ی اسکندری نیاز به حفظ و حراست از آن است.
انسان پیش از تاریخ،در این سرزمین سفالگر و هنرمندی ماهر بود، و به بزرگترین پدیده های بشری آن روز،یعنی پیدایی خط پیروز شد و این افتخار بزرگ را در دنیای پیشین،برای خود به دست آورد.کتیبه نیمه تصویر نگاری گرنوشته در کوه جهان بین شهر هفشجان نماینگر اولین تلاش انسان به منظور استخراج خط الفبایی از تصویر نگارهای قدیم می باشد و روند تکامل خط در آن به طور کامل مشهود است.در این کتیبه از هفشجان با نام هاشنام یاد شده که پایتخت الیماییان، از حکومت های بزرگ و کهن سرزمین ایران همین جا است.
تا پایان عصر صفوی،هفشجان مرکز مطلق منطقه بود و پس از آن نیز به ترتیب مرکز به شهرک و چالشتر منتقل گردید در اوایل دوران شوم پهلوی علی رغم موقعیت ممتاز و توانمدی های این شهر مرکز منطقه به دهکردان یا دهکرد منتقل شد و با توسعه این قریه به شهرکرد معروف گردید.راه معروف دزپارت یا دسپارت که جنوب کشور یعنی خوزستان را به گبیانه (اصفهان) مرکز کشور متصل می کرده است نیز از این شهر عبور می کرده و همواره بر اهمیت تمام این شهر می افزوده است.اما در دوران معاصر راههای شاهراهی و ترانزیت منطقه که همه به نوعی به هفشجان مربوط و متصل بوده اند قطع و در جهات دیگر امتداد پیدا کرده اند تا هفشجان امروزی را عملاً به یک شهر بن بست تبدیل نمایند و آن را از شهرت و مرکزیت بیندازند!
نام امروزی شهر هفشجان برگرفته از نام هوشنگان یا هوشنگیان منتسب به هوشنگ پادشاه پیشدادی میباشد که کشف آتش و اجرای جشن سده نیز به او نسبت داده می شود.به مرور زمان و با تغییر لهجهی مردمان،نام شهر به صورت مخفف هوشگان که بختیاری ها نیز آن را هوشگون می نامند تبدیل گردید و به سبب تاثیر زبان عربی و به تعریب به هفشجان تبدیل شده است،مخفف این کلمه نیز هفشجون می باشد..از روی قبور قدیمی قبرستان تاریخی شهر پسوند هفشجانی به وضوح قابل رویت است هم چنین امروزه بخش وسیعی از املاک شهر بروی دشتی که معروف به هوشنگی یا هوشنگ شاه است قرار دارد.در سایر متون تاریخی نیز به دلیل قرار گیری شهر در کنار رشته کوه جهان بین و دارا بودن چشمه ساران بسیار از آن به عنوان مَرغ هزار خانی یا سرزمین هزار و یک چشمه می شود.این مطلب نیز که در کتاب ره آوردی بر وحید دستگردی(ص167)آمده است شاهدی بر همین مدعا است:«قریه (هفشجان)هوشگان را طبیعت بس زیبا آفریده در هر خانه یک چشمه آب می جوشد و زیادی آب های بیرون آمده نهر بزرگی را تشکیل می دهد».
به علت شجاعت و شرافت مندی مردمان این شهر از عنوان شهر پهلوان پرور و نیز هفت شجاعان استفاده می گردد.در دوران معاصر از هفشجان با عنوان شهر صنعتگران بزرگ یاد می شود به طوری که این شهر در حدود 20000 نیروی متخصص فنی و تکنسین در صنایع مختلف دارد و سابقهی حضور در پروژه های صنعتی توسط این افراد مربوط به دهه 30 خورشیدی است و از این سو اولین جهادگران جبهه های صنعتی ایران اسلامی محسوب می گردند.
در دوران پیش از انقلاب غالباً این افراد در ذوب آهن اصفهان و کشور کویت مشغول به کار بوده اند در دورهی معاصر اما حضور چشمگیر جوشکاران و تکنسین های فنی هفشجانی عمدتاً در عسلویه،کنگان،سرخس،سکوهای نفتی و گازی استراتژیک پارس جنوبی،بندر بین المللی امام خمینی و ماهشهر و در کشور عراق صورت پذیرفت و عملاً آنان،عاملان انتقال خطوط نفتی و گازی کشور شدند و جوش هفشجانی را جهانی کردند.و بی اغراق می توان امروزه شهر هفشجان را پایتخت صنعتگران ایران و دیار شهیدان صنعتی کشور نامید.از ابتدا حضور صنعتگران هفشجانی تا کنون بیش از 300 شهید در راستای اعتلای اقتصاد و صنعت کشور تقدیم نظام اسلامی ایران شده است که شاخص ترین آن ها حادثه دلخراش سرخس در سال 1389 با 12 شهید و حوادث تروریستی در استان دیاله عراق در سال های 1392 و 1393 خورشیدی توسط گروهک های تکفیری است که منجر به شهادت 8 تکنسین هفشجانی شد.شهر هفشجان در طول دفاع مقدس نیز 80 شهید را تقدیم نظام جمهوری اسلامی کرده است.
زبان مردم هفشجان فارسی است و با لهجهی فارسی شکسته-هفشجانی یا هفشجونی تکلم می گردد و از این سو جزو مهم ترین شهرهای فارسی زبان استان محسوب می گردد.به علت تسلط خوانین بختیاری بر این شهر واژگان لری بختیاری و همچنین واژگان ترکی و حتی کردی که به علت مهاجرت افراد است در زبان مردم دیده می شود. به دلیل پای بند بودن مردمانش به اعتقادات شان حضرت آیت الله سید جمال الدین گلپایگانی هفشجان را مفتخر به دارالمومنین ایران نموده است.همچنین گردشگاه چشمه زنه از تفریحگاه های مهم استان نیز در حومه غربی این شهر و در دامنهی رشته کوه جهان بین قرار دارد،به علت مرتفع بودن این شهر از سطح دریا و نیز پشت بام های منحصر به فردش که از گردشگاه چشمه زنه قابل رویت است می توان این شهر را بام فیروزهای ایران نامید.
تذکر=استفاده از مطلب با ذکر منبع بلامانع است
شهر هفشجان-مهد تمدن 9400 ساله-دارالمومنین ایران-پایتخت صنعتگران ایران و دیار شهیدان صنعتی کشور-پایتخت الیماییان
شهر هفشجان در 15 کیلومتری جنوب غربی شهرکرد،115 کیلومتری اصفهان و در دامنه ی رشته کوه زیبا و استوار جهان بین واقع شده است.این شهر با جمعیتی در حدود 42000 نفر سومین شهر بزرگ و پرجمعیت استان چهارمحال و بختیاری محسوب می گردد..هفشجان در مختصات جغرافیایی 50 درجه و 47 دقیقه طول شرقی و 32 درجه و 13 دقیقه عرض شمالی،در ارتفاع 2058 متر از سطح دریا و از نظر موقعیت استقرار در دشت هفشجان چهارمین دشت وسیع استان(با 8200 هکتار مساحت) قرار دارد.
شهر هفشجان دارای تاریخچه و پیشینه ای کهن است،و از این رو دارای جایگاهی سترگ در تمدن های کهن.از روی آثار پراکنده بر دشت هفشجان که بی شک وسیع ترین گستره ی تاریخی شناسایی شده در منطقه زاگرس است.خاصه به دلیل پیدایش قدیمی ترین نمونه های و نیز ابزارهای سنگی ابتدایی مورد استفادهی انسان های اولیه،قدمت سکونت در آن به ادوار پیش از تاریخ یا دوره نوسنگی بر میگردد.
از جمله تپه و خرابه های قلعه دشتده جنوب شرقی هفشجان بنام هوشگان یا هوشنگیان که به پادشاهان پیشدادای منتسب می شود و خطوط عیلامی دامنه کوه و تپه ی اسکندری در طرف مغرب شهر( S12 ملقب به زیگورات اسکندری)،کتیبه ی نیمه تصویر نگاری گرنوشته یا پیکتوگرام،بقایای تپه ی شهر کهنه،قبرستان بی نظیر بزلر،شیر های سنگی پارک معلم و مسجد تاریخی معاصر محمد رسول الله یا خلجاء و ... نشانه های بارزی از پیش از تاریخ تا کنون است.
مهم ترین آثار تاریخی متعلق به دوران نوسنگی یا پیش از تاریخ در این شهر مجموعه تپه های(چغات های) اسکندری می باشد،که مهم ترین محوطهی تاریخی از دوران پیش از تاریخ در استان چهارمحال و بختیاری و منطقه ی زاگرس می باشد و نشان از اولین شکل استقرار دائمی انسان در این حوزه می باشد و با توجه به آثار آن از شکل گیری تمدنی کهن به صورت یک دولت شهر در برهه ای از زمان حکایت دارد.
بقایای تپه ی شهر کهنه نیز که در شمال باختری شهر واقع شده است نیز مربوط به دوران پیش از تاریخ است اما امروزه بروی تاسیسات و ساختمان ها قرار گرفته و محو شده است اما همچنان این محوطه نیز بیانگر آثار تاریخی فراوانی می باشد و همچون محوطه ی تپه ی اسکندری نیاز به حفظ و حراست از آن است.
انسان پیش از تاریخ،در این سرزمین سفالگر و هنرمندی ماهر بود، و به بزرگترین پدیده های بشری آن روز،یعنی پیدایی خط پیروز شد و این افتخار بزرگ را در دنیای پیشین،برای خود به دست آورد.کتیبه نیمه تصویر نگاری گرنوشته در کوه جهان بین شهر هفشجان نماینگر اولین تلاش انسان به منظور استخراج خط الفبایی از تصویر نگارهای قدیم می باشد و روند تکامل خط در آن به طور کامل مشهود است.در این کتیبه از هفشجان با نام هاشنام یاد شده که پایتخت الیماییان، از حکومت های بزرگ و کهن سرزمین ایران همین جا است.
تا پایان عصر صفوی،هفشجان مرکز مطلق منطقه بود و پس از آن نیز به ترتیب مرکز به شهرک و چالشتر منتقل گردید در اوایل دوران شوم پهلوی علی رغم موقعیت ممتاز و توانمدی های این شهر مرکز منطقه به دهکردان یا دهکرد منتقل شد و با توسعه این قریه به شهرکرد معروف گردید.راه معروف دزپارت یا دسپارت که جنوب کشور یعنی خوزستان را به گبیانه (اصفهان) مرکز کشور متصل می کرده است نیز از این شهر عبور می کرده و همواره بر اهمیت تمام این شهر می افزوده است.اما در دوران معاصر راههای شاهراهی و ترانزیت منطقه که همه به نوعی به هفشجان مربوط و متصل بوده اند قطع و در جهات دیگر امتداد پیدا کرده اند تا هفشجان امروزی را عملاً به یک شهر بن بست تبدیل نمایند و آن را از شهرت و مرکزیت بیندازند!
نام امروزی شهر هفشجان برگرفته از نام هوشنگان یا هوشنگیان منتسب به هوشنگ پادشاه پیشدادی میباشد که کشف آتش و اجرای جشن سده نیز به او نسبت داده می شود.به مرور زمان و با تغییر لهجهی مردمان،نام شهر به صورت مخفف هوشگان که بختیاری ها نیز آن را هوشگون می نامند تبدیل گردید و به سبب تاثیر زبان عربی و به تعریب به هفشجان تبدیل شده است،مخفف این کلمه نیز هفشجون می باشد..از روی قبور قدیمی قبرستان تاریخی شهر پسوند هفشجانی به وضوح قابل رویت است هم چنین امروزه بخش وسیعی از املاک شهر بروی دشتی که معروف به هوشنگی یا هوشنگ شاه است قرار دارد.در سایر متون تاریخی نیز به دلیل قرار گیری شهر در کنار رشته کوه جهان بین و دارا بودن چشمه ساران بسیار از آن به عنوان مَرغ هزار خانی یا سرزمین هزار و یک چشمه می شود.این مطلب نیز که در کتاب ره آوردی بر وحید دستگردی(ص167)آمده است شاهدی بر همین مدعا است:«قریه (هفشجان)هوشگان را طبیعت بس زیبا آفریده در هر خانه یک چشمه آب می جوشد و زیادی آب های بیرون آمده نهر بزرگی را تشکیل می دهد».
به علت شجاعت و شرافت مندی مردمان این شهر از عنوان شهر پهلوان پرور و نیز هفت شجاعان استفاده می گردد.در دوران معاصر از هفشجان با عنوان شهر صنعتگران بزرگ یاد می شود به طوری که این شهر در حدود 20000 نیروی متخصص فنی و تکنسین در صنایع مختلف دارد و سابقهی حضور در پروژه های صنعتی توسط این افراد مربوط به دهه 30 خورشیدی است و از این سو اولین جهادگران جبهه های صنعتی ایران اسلامی محسوب می گردند.
در دوران پیش از انقلاب غالباً این افراد در ذوب آهن اصفهان و کشور کویت مشغول به کار بوده اند در دورهی معاصر اما حضور چشمگیر جوشکاران و تکنسین های فنی هفشجانی عمدتاً در عسلویه،کنگان،سرخس،سکوهای نفتی و گازی استراتژیک پارس جنوبی،بندر بین المللی امام خمینی و ماهشهر و در کشور عراق صورت پذیرفت و عملاً آنان،عاملان انتقال خطوط نفتی و گازی کشور شدند و جوش هفشجانی را جهانی کردند.و بی اغراق می توان امروزه شهر هفشجان را پایتخت صنعتگران ایران و دیار شهیدان صنعتی کشور نامید.از ابتدا حضور صنعتگران هفشجانی تا کنون بیش از 300 شهید در راستای اعتلای اقتصاد و صنعت کشور تقدیم نظام اسلامی ایران شده است که شاخص ترین آن ها حادثه دلخراش سرخس در سال 1389 با 12 شهید و حوادث تروریستی در استان دیاله عراق در سال های 1392 و 1393 خورشیدی توسط گروهک های تکفیری است که منجر به شهادت 8 تکنسین هفشجانی شد.شهر هفشجان در طول دفاع مقدس نیز 80 شهید را تقدیم نظام جمهوری اسلامی کرده است.
زبان مردم هفشجان فارسی است و با لهجهی فارسی شکسته-هفشجانی یا هفشجونی تکلم می گردد و از این سو جزو مهم ترین شهرهای فارسی زبان استان محسوب می گردد.به علت تسلط خوانین بختیاری بر این شهر واژگان لری بختیاری و همچنین واژگان ترکی و حتی کردی که به علت مهاجرت افراد است در زبان مردم دیده می شود. به دلیل پای بند بودن مردمانش به اعتقادات شان حضرت آیت الله سید جمال الدین گلپایگانی هفشجان را مفتخر به دارالمومنین ایران نموده است.همچنین گردشگاه چشمه زنه از تفریحگاه های مهم استان نیز در حومه غربی این شهر و در دامنهی رشته کوه جهان بین قرار دارد،به علت مرتفع بودن این شهر از سطح دریا و نیز پشت بام های منحصر به فردش که از گردشگاه چشمه زنه قابل رویت است می توان این شهر را بام فیروزهای ایران نامید.
تذکر=استفاده از مطلب با ذکر منبع بلامانع است