آموزش زبان لری

آموزش زبان لری

بختیاری • 1393/08/02 @bamof66
آموزش زبان لری
در این تایپک بر آن شدیم ک یه دیکشنری زبان لری جهت اموزش و شناخت بهتر فراهم کنیم:)
از عزیزانی که به این زبان مسلط اند خواهش مند است همکاری لازم را جهت گرد هم اوری لغات و ترجمه داشته باشند thumbsupسپاس

نسبت های فامیلی :

بردار : گیووو

خواهر : دَیی

مادر : دا

پدر : بُ

دایی : هُولووو

شوهر: میرَ

زن : زینه

عمه : کِچی

خاله : بِتی

جاری : زن براره میرَ

اَفعال :

رفت : رَ

گفت : گویَک

دید : دی
آمد: او وِی

پاشو: وِری پاشم بِرم : وری سوم وَپا

کوجایی: کورونی

مارمولک : گَر گَرآشک

پیشانی : پشتک

مورچه : مورو

سگ : کِتو

گربه : گلو

درخت : دار

بلوط : بِلی

استخوان : خَس

پیراهن : جووَ


1-از اونایی که میخوان لغت اضافه کنن خواهشن ترجمه لری رو با کلمات انگلیسی بنویسن تا دیگران دچار مشکل تلفظ لغتی نشن.2- کلمه ی donom معناهای متفاوتی دارد مانند دهانم.میدانم
آو=آب
پتیر=خالی
سی کن یاسیل کن=نگاه کن
ای چو=اینجا
نتروم=نمی توانم
بیو=بیا
ای تری=اگرمی توانی
وری=بلندشو
مو=من
لیش=زشت
افتو=آفتاب
زی=زد
یوچنه=این چیست
سی چه؟=برای چه؟
مه=ماه
برد.ب باحرکت ا=سنگ
چندی!=چقدر؟
هنی=هنوز
ایما ima (ماها) رهتی rahti (رفتی) رهتیم rahtim (رفتیم) رهتید rahtid (رفتید) برم beram (بروم) بره bera (برو) بریم bereym (برویم) بریت bereyt (بروید) برن beran (بروند) خردم khardom (خوردم) خردی khardi (خوردی) خردیم khardim (خوردیم) خردیت khardit (خوردیت) خردن kharden (خوردن) ایخرم ikharom (میخورم) ایخری ؟ ikhari (میخوری ؟) ایخرن ikharen (میخورن) ایبرن ibaren (میبرن) ایبری ibari (میبری) ایبرم ibarom (میبرم) ایی ؟ iyey (میای ؟) بیو biyo (بیا) نیو nayo (نیا) ایام iyam (میام) نیام niyam (نمیام) نییم niyeym (نمیایم) نیان niyan (نمیان) نیی ؟ niyay (نمیای ؟) ایام iyam (میام) سی چنته ci chente (برای چیته) سی چه ci che (برای چی) خوم khom (خودم) خوت khot (خودت) خوش khosh (خودش) خشون khoshon (خودشون) خمو khomo (خودمون) ایخام ikham (میخوام) ایخی ikhey (میخوای) ایخو ikho (میخواد) ایخیم ikheym (میخوایم) ایخیت ikheyt (میخوایت) ایخان ikhan (میخوان) bego (بگو) ایگم igom (میگم) ایگن igon (میگن) ایگیم igeym (میگیم) ایگن igon (میگن) مه ma (مگه) ایترم itarom (میتونم) ایتری itari (میتونی) ایتره itare (میتونه) ایتریم itarim (میتونیم) ایتریت itarit (میتونید) ایترن itaren (میتونن) سیچه siche (برای چی) ورگرد vargard (برگرد) ورگشتید؟ vargashtid (برگشتید؟) ورگشتن vargashten (برگشتن) ایرگردی؟ iyargardi (برمیگردی؟) وری vari (پاشو) بشین beshin (بنشین) سی sey (نگاه) سی علی (نگاه علی) سی ci (برای) سی علی ( برای علی) بینم binom (ببینم) بینم چه ویبو binom che veybo (ببینم چی میشه) بنگ bong (صدا زدن) بنگ علی کو bong ali ko (علی رو صدا کن) به چند نمونه از گفتارها توجه کنید ایخام برم تی علی ikham beram tey ali (میخوام برم پیش علی)
سیچه نیی تا بریم ciche niyey ta bereym (چرا نمیای بریم)
ایخام بخوسم ikham bokhosom (میخواهم بخوابم)
غذا نیخری ؟ ghaza nikhari (غذا نمیخوری ؟)

اومانِ رت: دید و بازدید. این واژه را به معنای رفت و آمد در نظر نگیرید. رفت و آمد می شود: رتنِ اومائه

رتنی راه: کسی که به خاطر کار ناشایستی که انجام داده است مجبور است فرار کند و برنگردد. گاهی بصورت شوخی آمیز هم استفاده می شود(rateni rah)

رتِنی: رفتنی(rateni)

وارَتَه: متحیر، جاخورده. وقتی می گوییم وارت یعنی متحیر شد، در شگفت ماند(varate)

ری یَک رَته: جمعا، روی همرفته(ri yak rate)

مالرَته: مالباخته(mal rate)

رنگرَته: رنگباخته(rang rate)

رنگری رَته: صفت در موردی کسی که شادابی و نشاط سابق را از دست داده باشد(range ri rate)

د گیس رته: صفت در مورد کسی که بر اثر بوران و برف شدید نیروی خود را از دست داده باشد

سر رت و مال رت: وضعیتی که در آن علاوه بر خسارت مالی ضرر جانی هم در آن روی داده باشد(sar rato mal rat)

بیررته: نجات یافته، او بیررت: یعنی او نجات پیدا کرد یا او یورش برد(birrate)

رتیا: کسانی که شواهد می گوید به زودی به دیار باقی می شتابند مثلا فلونی هم د رتیائه


شهربرَت : شهرگردي، مسافرت بين شهرها. مثال امير دي شهر غريو جونمو وش بي; همه جان بلل بي د بس شهربرت داره

قابل توجه دوستان بعضی از کلمات بختیاری(لر به لرستان میگن)قابل نوشتن نیستن.مثلا heedo.همون برف و بارون قاطی هم رو میگن.باید (e)کشیده شود.و (د)جوری تلفظ شود بین (و ) و (د).
معتمد جان به سختی تلفظ ها رو متوجه شدم :)
تلفظ های این جدول صحیح تر می باشندwink



بختیاری تلفظ فارسی باوا BAvA پدر بزرگ دده Dadeh خواهر دا DA مادر دالو DAlou مادربزرگ / پیرزن بوه/بَو Baveh/Ba-ou پدر گه گه/گِئو Gaga/Gaou برادر کُر Kor پسر دُر / دُحدَر Dor/Doh-dar دختر بُتی Boti-Bote خاله کیچی Keechee عمه تاته زا Taate-zA عموزاده خورزا Khor-zA خواهرزاده هُمریش Hom-reesh باجناغ جُوه Joweh پیراهن، جامه شُولار Show-LAr شلوار، تنبان چُغا Cho-ghA تپه نِفت Neft/Noft دماغ به در Be-dar بیرون حَوش Hawsh حیاط بَرد Bard سنگ تیگ Teeg پیشونی چَکهَ/کَچه Kacheh چانه بَق Bagh قورباغه گادین GA-deen عقرب گَرگِراک Gar-gerAk مارمولک بزرگ حالو/حُلو HAlou دایی سوز Sowz سبز کئو / بِنُوش Be-nowsh بنفش سُهر Sohr سرخ، قرمز اِسپید Espeed/Esped سفید