چگونه دعا کنیم تا دعایمان مستجاب شود ؟
چگونه دعا کنیم تا دعایمان مستجاب شود ؟
پاسخ :
اوّل) گفتن بسم الله
رسول خدا صلّی الله علیه و آله میفرمایند :
دعایی که با بسم الله الرّحمن الرّحیم شروع شود ، رد نمیشود .
دوّم) ستایش پروردگار
ـ امام علی علیه السلام فرمودند : پیش از درخواست حاجت ، باید خداوند را ستود و تمجید کرد .
سؤال کردند : چگونه تمجید کنیم ؟
فرمود بگویید :
یا مَنْ هُوَ اَقْرَبُ اِلَیَّ مِنْ حَبْلِ الوَرید ، یا مَنْیحولُ بَیْنَ المَرْءِ وَ قَلْبِه ، یا مَنْ هُوَ بِالْمَنْظَرِ الاَعْلی ، یا مَنْ لَیْسَ کَمِثْلِهِ شَیء .
ای کسی که از رگ گردن به من نزدیکتر است . ای کسی که میان انسان و دلش حائل میشود . ای کسی که در بالاترین چشم انداز است . ای کسی که مانند ندارد .
سوّم) صلوات بر محمّد و آل محمّد علیهم السلام
ـ امام علی علیه السلام میفرمایند :
هردعایی تا در آن صلوات بر محمّد و آل محمّدعلیهم السلام نباشد ، از ورود به آسمان ممنوع است .
ـ امام صادق علیه السلام میفرمایند :
هرکس که از خداوند حاجتی طلب میکند ، ابتدا با صلوات آغاز نموده و بعد از ذکر حاجت باز هم صلوات بفرستد ؛ زیرا صلوات دعایی است که از خداوند پوشیده نمیماند و خداوند کریم تر از آن است که آغاز و انجام آن را بپذیرد و وسط را واگذارد .
چهارم) استشفاء به صلحا و اولیای الهی
ـ از امام کاظم علیه السلام نقل است که فرمودند :
هرگاه حاجتی خواستی از خداوند طلب نمایی ، بگو :
اللّهمَّ إنّی أسئَلُکَ بِحَقِّ مُحَمَّدٍ وَ عَلیٍ فَأنَّ لَهُما عِندَکَ شَأناً مِن الشَّأن .
خدایا ! به حقّ محمّد و علی علیهماالسّلام از تو مسئلت میکنم ؛ زیرا که آن دو را نزد تو منزلتی است .
ـ و در روایت دیگر در همان کتاب ، به آبروی محمّد و آل محمّد علیهم السلام آمده است .
پنجم) اقرار به معاصی
ـ امام صادق علیه السلام میفرمایند :
در دعا ابتدا باید خداوند را ستود ، سپس به گناهان اعتراف نمود و بعد حوائج را مسئلت کرد .
ششم) تضرّع و ابتهال
ـ اندرز خداوند متعال به حضرت عیسی علي نبيّنا و آله و عليه السّلام :
ای عیسی ! مرا چون شخص اندوهگین و در حال غرق که فریادرسی ندارد ، بخوان ، مرا جز با خواری و زاری و خلوص مخوان ، که هرگاه با چنین حالی مرا بخوانی ، اجابتت میکنم .
ـ امام حسین علیه السلام در حالات دعاکردن رسول خدا صلّی الله علیه و آله میفرمایند :
در هنگام ابتهال (به زاری دعاکردن) و دعا ، مانند بینوایی که غذا میطلبد ، دستانش را بالا میبُرد .8
هفتم) به جا آوردن دو رکعت نماز
رسول خدا صلّی الله علیه و آله میفرمایند :
هرکه درست وضو بگیرد و دو رکعت نمـاز بگذارد و رکـوع و سجـود آنها را کامل به جا آورد ، سپس سلام گوید و خدای عزّوجل و رسول خدا صلّی الله علیه و آله را مدح کند و آن گاه حاجتش را بخواهد ، هرآینه به جا خواهش کرده و هرکه به جا طلب خیر و خوبی کند ، نومید برنگردد .
ـ امام جعفرصادق علیه السلام فرموده است :
روزی مردی وارد مسجد شد و دو رکعت نماز خواند و سپس از خداوند درخواست حوائج خود کرد . رسول خدا صلّی الله علیه و آله فرمودند :
این بنده زود حوائج خود را مسئلت کرد .
مرد دیگری آمد ، بعد از دو رکعت نماز ، خدای عزّوجل را ثنا گفت و بر پیامبرش و خاندان او درود فرستاد .
پیامبر صلّی الله علیه و آله فرمودند : بخواه که به تو داده میشود .
هشتم) قرآن خواندن
امام حسن مجتبی علیه السلام میفرمایند :
کسی که قرآن بخواند ، دعایش دیر یا زود مستجاب میشود .
نهم) کوچک نشمردن هیچ دعایی
ـ امام علی علیه السلام میفرمایند :
خدای متعال اجابت خود را در دلِ دعا پنهان کرده است . پس هیچ دعایی را خرد و ناچیز مشمار ؛ زیرا چه بسا که (در آینده) اجابت شود و تو ندانی .
دهم) زیاد نشمردن خواسته
ـ رسول خدا صلّی الله علیه و آله میفرمایند :
خداوند عزّوجل به یکی از پیامبرانش وحی فرمود که :
اگر اهل هفت آسمان و زمین همگی از من خواهشی کنند و خواهش یکایک آنان را برآورم ، به اندازهی پر پشه ای از ملک من کم نشود . چگونه کم شود از ملکی که من سرپرست و خداوندگار آنم ؟
یازدهم) دعا در زمانها و مکانهای مناسب
ـ پیامبر اکرم صلّی الله علیه و آله فرموده اند :
برترین زمان برای دعا ، وقت سحر است و حضرت یعقوب علیه السلام هم ، دعا کردن برای فرزندان را به زمان سحر شب جمعه موکول کردند و فرمودند :
سَوفَ اَستَغفِرُ لَکُم رَبّی .
به زودی از پروردگار برای شما آمرزش میخواهم .
ـ امام صادق علیه السلام فرمودهاند :
در سه زمان دعا محجوب نمیماند :
1ـ بعد از ادای فریضه .
2ـ به هنگام بارش باران .
3ـ هنگام پدیدارشدن نشانهای از اعجاز خداوند .
جدّ ما امیرالمؤمنین علیه السلام در خانه اش ، اتاقی را مخصوص نماز شب قرار داده بود . وقتی یکی از کودکانش بیدار میشد ، او را به همراه خود به اتاق میبرد و مشغول نماز شب میشد .
ـ از امام سجّاد علیه السلام پرسیدند : چرا شب زنده داران صورتی زیباتر از صورت دیگران دارند ؟
فرمودند : چون آنان با خدای خویش خلوت کرده اند ، خداوند از نور خود بر چهرهی آنان تابانده است .
دوازدهم) حسن ظنّ به خداوند
ـ از امام صادق علیه السلام منقول است :
هـرگاه دعـا میکنـی ، بـا دل(به خدا) روی آر و چـنین پندار کـه حاجت و خواستهی تو بر در خانه است .
سیزدهم) اصرار ، الحاح ، پافشاری بر دعا
ـ امام باقر علیه السلام میفرمایند :
به خداوند سوگند ، هیچ بندهی مؤمنی در حاجت خود به درگاه خداوند اصرار و پافشاری نکند ، مگر این که حاجت خود را بگیرد.
چهاردهم) دعا در پنهان و آشکار
بعضی از ادعیه تأثیر اجتماعی ندارد و لذا در شرع مقدّس تأکید بر تنهایی خواندن آن شده است ، مثل دعا و نماز در دل شب که باید به صورت پنهانی باشد .
ـ رسول خدا صلّی الله علیه و آله میفرمایند :
یک دعای پنهانی برابر است با هفتاد دعای آشکار .
ولی بعضی از ادعیه اثر اجتماعی زیادی دارد ؛ در آن مواقع هرچه جمعيّت بیشتـری گردهم آیند ، از فضیلت بیشتری برخوردار است ، مـانند مراسمهایی که در مساجد و محافل مذهبی برگزار میشود .
ـ امام صادق علیه السلام میفرمایند :
هیچ گاه چهار نفر با هم جمع نشدند و دعایی نکردند ، مگر آن که برآورده شد .
پانزدهم) دعا برای دیگران
ـ پیامبر اعظم صلّی الله علیه و آله فرمودهاند :
هرگاه یک نفر دعا میکند ، برای همه دعا کند ؛ زیرا این دعا به اجابت نزدیکتر است . کسی که پیش از دعا کردن برای خود ، برای چهل نفر از برادرانش دعا کند ، آن دعا در حقّ آنان و در حقّ خودش مستجاب شود .
ـ خداوند به موسي علي نبيّنا و آله و عليه السّلام وحي فرمود :
با دهاني كه پاك است و گناه نكردهاي ، مرا بخوان و دعا كن !
عرض كرد :
چنين دهاني ندارم ! (البتّه منظور ايشان ترك اولي بوده والاّ رسولان خدا كه گناه نمي كنند .)
فرمود : تو به وسيلهي دهان ديگران گناه نكرده اي ؛ با دهان ديگران مرا بخوان ! يعني به گونهاي رفتار كن تا مردم شب و روز تو را دعا كنند . (یعنی وقتی دیگران برای شما دعا میکنند ، شما با زبانی دعا شدهاید که با آن زبان گناه نکردهاید . فتأمّل !)
شانزدهم) به مصلحت الهی ، راضی بودن
ـ امام علی علیه السلام میفرمایند :
خداوند از عرش ندا داد و فرمود :
ای بندگان من !
از آن چه به شما دستور دادهام ، فرمان برید و به من نیاموزید که چه چیز به مصلحت شماست ؛ زیرا من به آن داناترم و آن چه را صلاح شماست ، از شما دریغ نمیکنم .
هفدهم) دعای خالص
ـ حضرت زهرا سلام الله علیها فرمودهاند :
هرکس ، عبادت ناب و خالصانهی خود را به درگاه خداوند ببرد ، خداوند بهترین کاری را که صلاح اوست ، برایش فرو فرستد .
ـ شخصی خدمت امیرالمؤمنین علی علیه السلام آمد و عرضکرد :
من از خدا حاجتی را میخواهم ولی جوابی نشنیدهام ، چرا ؟
حضرت علیه السلام فرمودند :
همانا دعا كننده را چهار خصلت است :
1ـ اخلاص باطنی
2ـ حضور نیّت (قلب)
3ـ شناخت وسیله
4ـ انصاف داشتن در خواسته
آیا تو با آگاهی از این چهارنکته دعا میکنی ؟
عرض کرد : خیر !
حضرت علیه السلام فرمودند : پس از این به بعد این چهارنکته را در دعا مورد توجّه قرار بده !
هجدهم) به غیر خداوند امید نداشتن
ـ امام صادق علیه السلام میفرمایند :
هرگاهیکی از شما بخواهد که هرچه از خداوند طلب کند ، به او بدهد ، باید از همهی مردم چشم امید برکند و به جز به خدا امید نبندد . پس چون خدای عزّوجل بداند که او غیر از امید به خداوند به کسی امید ندارد ، عطایایی برایش در نظر گیرد و بدهد .
ـ کریم اهل بیت امام مجتبی علیه السلام میفرمایند :
کسی که در دل خود جز خشنودی خداوند چیزی راه ندهد ، من هم ضامنم
که پروردگار عالم دعایش را اجابت فرماید .
نوزدهم) اطاعت از فرمان الهی
ـ ابو حمزه میگوید :
خداوند سبحان به داوود علي نبيّنا و آله و عليه السّلام وحی فرمود :
ای داوود ! هیچ بندهای نیست که از فرمان من اطاعت نماید ، مگر آن که خواستهی او را پیش از آن که مطرح کند ، برآورده سازم و پیش از آن که مرا بخواند ، او را پاسخ دهم .
بیستم) بلند همّتی در درخواست حوائج
ـ امیرالمؤمنین علیه السلام در وصیّت به امام حسن علیه السلام فرمودند :
از خداوند چیزی را بخواه که جمال و نیکیش برایت بماند و وبال و آزارش از تو دور ماند . مال و ثروت برای تو نمیماند و تو نیز برای آن نخواهی ماند .
حکایت عاشقی ، ج 2 ، ص 206 – 224 ، حجت الاسلام والمسلمین محمدرضا حاتم پوری کرمانی
اوّل) گفتن بسم الله
رسول خدا صلّی الله علیه و آله میفرمایند :
دعایی که با بسم الله الرّحمن الرّحیم شروع شود ، رد نمیشود .
دوّم) ستایش پروردگار
ـ امام علی علیه السلام فرمودند : پیش از درخواست حاجت ، باید خداوند را ستود و تمجید کرد .
سؤال کردند : چگونه تمجید کنیم ؟
فرمود بگویید :
یا مَنْ هُوَ اَقْرَبُ اِلَیَّ مِنْ حَبْلِ الوَرید ، یا مَنْیحولُ بَیْنَ المَرْءِ وَ قَلْبِه ، یا مَنْ هُوَ بِالْمَنْظَرِ الاَعْلی ، یا مَنْ لَیْسَ کَمِثْلِهِ شَیء .
ای کسی که از رگ گردن به من نزدیکتر است . ای کسی که میان انسان و دلش حائل میشود . ای کسی که در بالاترین چشم انداز است . ای کسی که مانند ندارد .
سوّم) صلوات بر محمّد و آل محمّد علیهم السلام
ـ امام علی علیه السلام میفرمایند :
هردعایی تا در آن صلوات بر محمّد و آل محمّدعلیهم السلام نباشد ، از ورود به آسمان ممنوع است .
ـ امام صادق علیه السلام میفرمایند :
هرکس که از خداوند حاجتی طلب میکند ، ابتدا با صلوات آغاز نموده و بعد از ذکر حاجت باز هم صلوات بفرستد ؛ زیرا صلوات دعایی است که از خداوند پوشیده نمیماند و خداوند کریم تر از آن است که آغاز و انجام آن را بپذیرد و وسط را واگذارد .
چهارم) استشفاء به صلحا و اولیای الهی
ـ از امام کاظم علیه السلام نقل است که فرمودند :
هرگاه حاجتی خواستی از خداوند طلب نمایی ، بگو :
اللّهمَّ إنّی أسئَلُکَ بِحَقِّ مُحَمَّدٍ وَ عَلیٍ فَأنَّ لَهُما عِندَکَ شَأناً مِن الشَّأن .
خدایا ! به حقّ محمّد و علی علیهماالسّلام از تو مسئلت میکنم ؛ زیرا که آن دو را نزد تو منزلتی است .
ـ و در روایت دیگر در همان کتاب ، به آبروی محمّد و آل محمّد علیهم السلام آمده است .
پنجم) اقرار به معاصی
ـ امام صادق علیه السلام میفرمایند :
در دعا ابتدا باید خداوند را ستود ، سپس به گناهان اعتراف نمود و بعد حوائج را مسئلت کرد .
ششم) تضرّع و ابتهال
ـ اندرز خداوند متعال به حضرت عیسی علي نبيّنا و آله و عليه السّلام :
ای عیسی ! مرا چون شخص اندوهگین و در حال غرق که فریادرسی ندارد ، بخوان ، مرا جز با خواری و زاری و خلوص مخوان ، که هرگاه با چنین حالی مرا بخوانی ، اجابتت میکنم .
ـ امام حسین علیه السلام در حالات دعاکردن رسول خدا صلّی الله علیه و آله میفرمایند :
در هنگام ابتهال (به زاری دعاکردن) و دعا ، مانند بینوایی که غذا میطلبد ، دستانش را بالا میبُرد .8
هفتم) به جا آوردن دو رکعت نماز
رسول خدا صلّی الله علیه و آله میفرمایند :
هرکه درست وضو بگیرد و دو رکعت نمـاز بگذارد و رکـوع و سجـود آنها را کامل به جا آورد ، سپس سلام گوید و خدای عزّوجل و رسول خدا صلّی الله علیه و آله را مدح کند و آن گاه حاجتش را بخواهد ، هرآینه به جا خواهش کرده و هرکه به جا طلب خیر و خوبی کند ، نومید برنگردد .
ـ امام جعفرصادق علیه السلام فرموده است :
روزی مردی وارد مسجد شد و دو رکعت نماز خواند و سپس از خداوند درخواست حوائج خود کرد . رسول خدا صلّی الله علیه و آله فرمودند :
این بنده زود حوائج خود را مسئلت کرد .
مرد دیگری آمد ، بعد از دو رکعت نماز ، خدای عزّوجل را ثنا گفت و بر پیامبرش و خاندان او درود فرستاد .
پیامبر صلّی الله علیه و آله فرمودند : بخواه که به تو داده میشود .
هشتم) قرآن خواندن
امام حسن مجتبی علیه السلام میفرمایند :
کسی که قرآن بخواند ، دعایش دیر یا زود مستجاب میشود .
نهم) کوچک نشمردن هیچ دعایی
ـ امام علی علیه السلام میفرمایند :
خدای متعال اجابت خود را در دلِ دعا پنهان کرده است . پس هیچ دعایی را خرد و ناچیز مشمار ؛ زیرا چه بسا که (در آینده) اجابت شود و تو ندانی .
دهم) زیاد نشمردن خواسته
ـ رسول خدا صلّی الله علیه و آله میفرمایند :
خداوند عزّوجل به یکی از پیامبرانش وحی فرمود که :
اگر اهل هفت آسمان و زمین همگی از من خواهشی کنند و خواهش یکایک آنان را برآورم ، به اندازهی پر پشه ای از ملک من کم نشود . چگونه کم شود از ملکی که من سرپرست و خداوندگار آنم ؟
یازدهم) دعا در زمانها و مکانهای مناسب
ـ پیامبر اکرم صلّی الله علیه و آله فرموده اند :
برترین زمان برای دعا ، وقت سحر است و حضرت یعقوب علیه السلام هم ، دعا کردن برای فرزندان را به زمان سحر شب جمعه موکول کردند و فرمودند :
سَوفَ اَستَغفِرُ لَکُم رَبّی .
به زودی از پروردگار برای شما آمرزش میخواهم .
ـ امام صادق علیه السلام فرمودهاند :
در سه زمان دعا محجوب نمیماند :
1ـ بعد از ادای فریضه .
2ـ به هنگام بارش باران .
3ـ هنگام پدیدارشدن نشانهای از اعجاز خداوند .
جدّ ما امیرالمؤمنین علیه السلام در خانه اش ، اتاقی را مخصوص نماز شب قرار داده بود . وقتی یکی از کودکانش بیدار میشد ، او را به همراه خود به اتاق میبرد و مشغول نماز شب میشد .
ـ از امام سجّاد علیه السلام پرسیدند : چرا شب زنده داران صورتی زیباتر از صورت دیگران دارند ؟
فرمودند : چون آنان با خدای خویش خلوت کرده اند ، خداوند از نور خود بر چهرهی آنان تابانده است .
دوازدهم) حسن ظنّ به خداوند
ـ از امام صادق علیه السلام منقول است :
هـرگاه دعـا میکنـی ، بـا دل(به خدا) روی آر و چـنین پندار کـه حاجت و خواستهی تو بر در خانه است .
سیزدهم) اصرار ، الحاح ، پافشاری بر دعا
ـ امام باقر علیه السلام میفرمایند :
به خداوند سوگند ، هیچ بندهی مؤمنی در حاجت خود به درگاه خداوند اصرار و پافشاری نکند ، مگر این که حاجت خود را بگیرد.
چهاردهم) دعا در پنهان و آشکار
بعضی از ادعیه تأثیر اجتماعی ندارد و لذا در شرع مقدّس تأکید بر تنهایی خواندن آن شده است ، مثل دعا و نماز در دل شب که باید به صورت پنهانی باشد .
ـ رسول خدا صلّی الله علیه و آله میفرمایند :
یک دعای پنهانی برابر است با هفتاد دعای آشکار .
ولی بعضی از ادعیه اثر اجتماعی زیادی دارد ؛ در آن مواقع هرچه جمعيّت بیشتـری گردهم آیند ، از فضیلت بیشتری برخوردار است ، مـانند مراسمهایی که در مساجد و محافل مذهبی برگزار میشود .
ـ امام صادق علیه السلام میفرمایند :
هیچ گاه چهار نفر با هم جمع نشدند و دعایی نکردند ، مگر آن که برآورده شد .
پانزدهم) دعا برای دیگران
ـ پیامبر اعظم صلّی الله علیه و آله فرمودهاند :
هرگاه یک نفر دعا میکند ، برای همه دعا کند ؛ زیرا این دعا به اجابت نزدیکتر است . کسی که پیش از دعا کردن برای خود ، برای چهل نفر از برادرانش دعا کند ، آن دعا در حقّ آنان و در حقّ خودش مستجاب شود .
ـ خداوند به موسي علي نبيّنا و آله و عليه السّلام وحي فرمود :
با دهاني كه پاك است و گناه نكردهاي ، مرا بخوان و دعا كن !
عرض كرد :
چنين دهاني ندارم ! (البتّه منظور ايشان ترك اولي بوده والاّ رسولان خدا كه گناه نمي كنند .)
فرمود : تو به وسيلهي دهان ديگران گناه نكرده اي ؛ با دهان ديگران مرا بخوان ! يعني به گونهاي رفتار كن تا مردم شب و روز تو را دعا كنند . (یعنی وقتی دیگران برای شما دعا میکنند ، شما با زبانی دعا شدهاید که با آن زبان گناه نکردهاید . فتأمّل !)
شانزدهم) به مصلحت الهی ، راضی بودن
ـ امام علی علیه السلام میفرمایند :
خداوند از عرش ندا داد و فرمود :
ای بندگان من !
از آن چه به شما دستور دادهام ، فرمان برید و به من نیاموزید که چه چیز به مصلحت شماست ؛ زیرا من به آن داناترم و آن چه را صلاح شماست ، از شما دریغ نمیکنم .
هفدهم) دعای خالص
ـ حضرت زهرا سلام الله علیها فرمودهاند :
هرکس ، عبادت ناب و خالصانهی خود را به درگاه خداوند ببرد ، خداوند بهترین کاری را که صلاح اوست ، برایش فرو فرستد .
ـ شخصی خدمت امیرالمؤمنین علی علیه السلام آمد و عرضکرد :
من از خدا حاجتی را میخواهم ولی جوابی نشنیدهام ، چرا ؟
حضرت علیه السلام فرمودند :
همانا دعا كننده را چهار خصلت است :
1ـ اخلاص باطنی
2ـ حضور نیّت (قلب)
3ـ شناخت وسیله
4ـ انصاف داشتن در خواسته
آیا تو با آگاهی از این چهارنکته دعا میکنی ؟
عرض کرد : خیر !
حضرت علیه السلام فرمودند : پس از این به بعد این چهارنکته را در دعا مورد توجّه قرار بده !
هجدهم) به غیر خداوند امید نداشتن
ـ امام صادق علیه السلام میفرمایند :
هرگاهیکی از شما بخواهد که هرچه از خداوند طلب کند ، به او بدهد ، باید از همهی مردم چشم امید برکند و به جز به خدا امید نبندد . پس چون خدای عزّوجل بداند که او غیر از امید به خداوند به کسی امید ندارد ، عطایایی برایش در نظر گیرد و بدهد .
ـ کریم اهل بیت امام مجتبی علیه السلام میفرمایند :
کسی که در دل خود جز خشنودی خداوند چیزی راه ندهد ، من هم ضامنم
که پروردگار عالم دعایش را اجابت فرماید .
نوزدهم) اطاعت از فرمان الهی
ـ ابو حمزه میگوید :
خداوند سبحان به داوود علي نبيّنا و آله و عليه السّلام وحی فرمود :
ای داوود ! هیچ بندهای نیست که از فرمان من اطاعت نماید ، مگر آن که خواستهی او را پیش از آن که مطرح کند ، برآورده سازم و پیش از آن که مرا بخواند ، او را پاسخ دهم .
بیستم) بلند همّتی در درخواست حوائج
ـ امیرالمؤمنین علیه السلام در وصیّت به امام حسن علیه السلام فرمودند :
از خداوند چیزی را بخواه که جمال و نیکیش برایت بماند و وبال و آزارش از تو دور ماند . مال و ثروت برای تو نمیماند و تو نیز برای آن نخواهی ماند .
حکایت عاشقی ، ج 2 ، ص 206 – 224 ، حجت الاسلام والمسلمین محمدرضا حاتم پوری کرمانی
دو نوع دعا هم وجود دارد،که مستجاب نمی شود:
دعائی که مستجاب نمی شود و به هدف اجابت نمی رسد ، یکی از این دو چیز را فاقد است :
اول : این است که دعا دعای واقعی نیست، و امر بر دعا کننده مشتبه شده ،مثل کسی که اطلاع ندارد خواسته اش نشدنی است ، و از روی جهل همان را در خواست می کند، یا کسی که حقیقت عمر را نمی داند ، و اگر بداند هرگز آنچه را می خواست در خواست نمی کرد ، مثلا اگر می دانست که فلان مریض مردنی است و در خواست شفای او در خواست مرده زنده شدن است هرگز در خواست شفا نمی کند و یا اگر می دانست که بهبودی فرزندش چه خطرهایی برای او در پی دارد دعا نمی کرد، حالا هم که از جهل به حقیقت ، دعا کرده است مستجاب نمی شود.
دوم : این است که دعا ،دعای واقعی هست ، لیکن در دعا خدا را نمی خواند، به این معنی که به زبان از خدا مسئلت می کند، ولی در دل همه امیدش به اسباب عادی یا امور وهمی است، اموری که توهم کرده در زندگی او موثرند . پس در دعایی که شرط دوم وجود ندارد، چون دعای خالص برای خدای سبحان نیست، و در حقیقت خدا را نخوانده چون آن خدایی دعا را مستجاب می کند که شریک ندارد، و خدایی که کارها را با شرکت اسباب و اوهام انجام می دهد، او خدای پاسخگوی دعا نیست، پس این دو طایفه از دعا کنندگان و صاحبان سئوال دعاشان مستجاب نیست، و یا از خدا مسئلت ندارند چون خالص نیستند .
حالا چگونه دعا کنیم که خدا را از آن مقبول بیاید ؟
اول از همه اینکه قبل از دعا خدا را حمد و تمجید گویی، و نعمتهایی که به تو داده بر شماری ، و شکر بگزاری، و سپس بر محمد و آل محمد صلوات بفرستی، آنگه گناهان خود را به یاد آورده از آنها طلب مغفرت کنی ، آنگاه به دعا بپردازی .